Çiçeklerden değil; güneş çillerinden söz ediyoruz. Bu genelde zararsız deri pigmentlerinin aslında bir de uyarı fonksiyonları vardır. Güneş çilleri olanlar, derilerini güneşten korumalıdır, çünkü bunlar, güneşe aşırı duyarlı ciltlerin bir göstergesidir.
Güneş çilleri nedir? Güneş çilleri, derinin en üst tabakasında oluşan pigment lekeleridir. Bunlar, pigmentlerin deri hücrelerine eşit bir şekilde dağılmasını önleyen, genetik bir bozukluk sonucu oluşur. Normalde Melanin pigmentleri, güneş veya ultraviyole (UV) ışınlarla reaksiyona girerek bazı hücrelerin, melanoziten üretmesini sağlar. Bunlar çevrelerindeki diğer hücrelere dağıtılarak, derinin güneş ışınlarından korunmasına yardımcı olur.
Güneş ışınları (veya solariumdaki UV ışınları) ne kadar yoğun, melanin pigmentlerine işlerlerse o kadar çok melanoziten üretilir ve deri pigmentlenmesi o kadar artar. Bu olurken, derinin renginin değişmesi için, çalışkan melanin pigmentlerinin sayısı değil, pigment depolayabilen hücrelerin, hücre başına düşen depolama kapasitesi bir önem taşır. Açık renk tenli insanlarda, hücre başına yaklaşık 50 pigment deposu varken, koyu tenli Afrikalılarda bu sayı hücre başına 500dür.
Kimlerde görülür? Genelde güneş çilleri, açık renk tenli insanlarda, sarışın veya kızıl saçlı, yani ışığa karşı duyarlı kişilerde görülür. Genelde vücudun giysiler tarafından örtülüp, güneşten korunmayan bölgelerinde; yani yüz, kolların alt kısmı, eller ve çoğunlukla da omuzlarda oluşurlar. Bu tip cilde sahip insanlarda, genelde karaciğer lekelerine de sık rastlanır. Bu lekeleri, pigment lekelerinden ayırt etmek de çok kolay değildir, ama asıl kaşınan, kanayan veya sınırları değişken olan büyük pigment lekelerine dikkat edilmesi önemlidir. Bu gibi durumlarda hemen tecrübeli bir cilt uzmanına gösterilmesi ve bu piment değişiminden bir cilt tümörü oluşup oluşmayacağı kontrol ettirilmelidir.
Hamilelik döneminde güneş çilleri veya diğer pigment lekeleri, vücudun değişen hormon üretimi neticesinde daha yoğun görülür. Fakat pigmentlerdeki bu yoğunluk hamilelik sona erdiğinde tekrar normale döner.
Kışın neden yok olurlar? Güneş çillerinin rengi, ışınların yoğunluğuyla yakından ilişkili olduğundan, kışın, renkleri çok açılır, böylece çıplak gözle görünmez hale gelirler. Fakat kışın da dikkat etmeliyiz... Açık havada yapılan kayak ve diğer aktiviteler sırasında bile cildimizin güneş ışığından korunması gerekir. Güneş ışınları, beyaz kardan yansıyarak, cildimizin sıcak bir yaz gününde olduğu kadar fazla ışına maruz kalmasına neden olur. Eğer güneşli kış günlerinde de, fazla güneşte kalırsanız güneş çillerinizin rengi de tekrar yoğunlaşmaya başlar.
Ayrıca çalışma masaları pencerenin önünde olan kişiler bütün gün bürolarında olmalarına rağmen güneş ışınlarına maruz kalıyorlarsa, güneş çillerinin renginin koyulaştığını gözlemleyebilir.
|