Ultrason, anne karnını kapalı bir kutu olmaktan çoktan çıkardı. Rahim içindeki bebeğin, hamilelik boyunca her türlü hareketini detaylı izlemeye olanak sağlayan görüntüleme yöntemleri, bu mucizevi süreçteki birçok bilinmezi gün ışığına taşıdı. Anne karnında olup biteni izleyen perinatologlar, bebeklerin yüz ve beden hareketleri üzerinde daha büyük önemle durmaya başladı.

Bebeğin ellerini yüzüne götürmesi, başını öne eğmesi veya arkaya atması, sağa sola çevirmesi, ayaklarını uzatması veya toplaması, gülümsemesi, gözlerini açıp kapaması, dil çıkarması, çiğneme hareketi yapması, esnemesi, yüzünü ekşitmesi gibi yaptığı her hareket, beyin ve sinir sisteminin normal gelişip gelişmediğine işaret ediyor.

Bilim Ünivesitesi Tıp Fakültesi Perinatoloji Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Alin Başgül Yiğiter, bu hareketlerin normal standartlarının ortaya konduğunu söylüyor. Bebeğin hareketlerinin çeşitli ve sayısının normal olması, nörolojik gelişiminin iyi olduğunu gösteriyor.
Bebekler anne karnında birçok yetiyi kazanmış oluyor. Fetal hereketler 8’inci haftadan itibaren rahatlıkla izlenebiliyor. Örneğin 9-10’uncu haftada zıplıyor, 13-15 haftada tad hissi gelişiyor, annesinin sarmısaklı, baharatlı gıdalarından amniyotik sıvıya geçen tadı alabiliyor. Ya da 18’inci haftada göz hareketleri başlıyor. 24-25’inci haftada gözlerini açabiliyor. Rüyalar görebiliyor. Annesinin sesini duyabiliyor, başka seslerden ayırt edebiliyor. Gülümsüyor. Yüz ve beden hareketleri haftalar geçtikçe çeşitleniyor, sayısı artıyor.
Hareket repertuvarındaki bu çeşitlilik, bebeğin gelişiminin önemli bir göstergesi. Doç. Dr. Yiğiter, “Özellikle 3 ve 4 boyutlu ultrasonlar, bebeklerin hareketlerini rahatlıkla gözlememize olanak sağlıyor. Bunun için sabırlı olmak ve en az 30 dakika ayırmak, hareketleri sayabilmek gerek. Bebeğin hem yüz hem de beden hareketlerini değerlendiriyor, puanlıyoruz. Tabii biz testi uygulayanların görüşü de önemli. Böylece bebek için “normal”, “sınırda” veya “yüksek riskli” diyebiliyoruz. Beyin fonksiyonları çok karışık. Anlamak kolay değil. Ancak bebeğin hareketleri bize önemli ipuçları veriyor. Örneğin bebeğin başını öne eğebilmesi önemli. Sorunlu bebekler başlarını hep arkaya eğiyor. Beyin felci genellikle bebek iki yaşına gelene kadar anlaşılmıyor. Halbuki anne karnında yüz ve beden hareketlerinin izlenmesiyle anlamak mümkün. Bu hareketler henüz rutin tarama programına girmedi. Ama bu çalışma, bizim de aralarında bulunduğumuz birkaç uluslararası merkezde birden yürüyor” diyor.
Gebeliğin her haftasının kendine ait bir hareket standardı var. Dolasıyla üç aylık periyotlarda birer kez bakılması öneriliyor.