Metabolizma en temel anlamıyla vücuttaki tüm kimyasal değişmeleri içine alan bir süreçtir. Bu süreç besinin vücuda alınmasıyla başlayıp besinin vücudun tüketebileceği forma ( enerjiye)dönüşmesidir. Metabolizma sürecinde aldığımız besinler kimyasal işlemlerden geçtikten sonra besin maddelerine parçalanır ve enerji üretmek için kullanılır.

Bazal metabolizmaysa vücudun temel gereksinimleri için kullandığı enerji demektir, nefes alıp- vermek, kalp ritmini sağlamak gibi temel fonksiyonlarımız için kullandığımız enerji demektir. Bazal metabolizma günlük metabolizmamımızın yaklaşık % 70 ini oluşturur. Bazal metabolizmayı etkileyen faktörlerse cinsiyet, yaş, boy ve kilodur. Yasımız ilerledikçe bazal metabolizmamız düşer, kilomuz artıkça metabolizmamız artar, boyumuz uzadıkça metabolizmamız artar, erkekler kadınlardan daha şanslı çalışan bir metabolizmaya sahiptirler. Ve cinsiyetimizle, boyumuzla ve yasımızla ilgili bir şey yapayamayız, kilomuzunsa artması istediğimiz bir olgu değil. Bazal metabolizma dışında vücudumuzun diğer metabolik reaksiyonlarıysa hormonlarımızla, enzim sistemimizle ve vücudumuzdaki yağsız doku kitlesiyle alakalıdır. Vücudumuzdaki kas kitlesi artıkça enerji tüketimimiz artar ancak yaşla beraber kas kitlemizde kaybetmeye başlarız , bu yüzden aktif bir hayat sürmek , spor yaparak kas kitlemizi belli bir performansta tutmak çok önemlidir.

Neden özellikle kış aylarında yavaşlar?

Kışın metabolizmamımızın daha düşük olmasının sebebi, vucudumuzun sabit sıcaklığını koruma dürtüsüdür. Kışın vücudumuz vücut ısımızı korumak amacıyla ısı üretmeye odaklanır ve bu yüzden de daha yavaş çalışır.

Yavaşlayan metabolizma bizi nasıl etkiler?

Metabolizmamızın yavaşlamasıda tükettiğimiz besinlerin yeterince yakılmamasına daha çok depolanmasına sebep olur, insan metabolizmasında depolanma işlemi yağ olarak yapıldığı için, kış aylarında yağ depolarımız artar böylece kilo almamız kolaylaşır. Kış nedeniyle güneş ışığını yeterli derecede alamadığımız için depresif ruh hali daha sık görülür, depresif ruh hali genelde bireyi daha çok yeme isteğine götürür. Hareketsizlik kıs aylarındaki metabolizmanın düşmesinin diğer bir kaynağıdır, günün çabuk bitmesi havanın erken kararması nedeniyle daha evlerimize kapandığımız daha az hareket ettiğimiz zamanlardır kış ayları.

Ne gibi önlemler alabiliriz?

Metabolizmamızın düşmemesi için öncelikle vucüdumuzdaki yağsız doku kitlesini yani kas dokumuzu artırmamız gerekir, bunu da spor ve beslenmemizde yeterli miktarda protein alarak sağlayabiliriz.Azar azar , sık sık yemek yiyerek , metabolik faaliyetlerimizi enzim ve hormon sistemimizi gün içinde sürekli çalışır halde tutmak da metabolizmamızın düşmesini engeller.Diyetimizin besin yönünden çeşitliliğini sağlamak metabolik reaksiyonların devamlılığı için önemlidir.Öğün düzenimizi ayarlarken de hemen her öğünde besin grupları çeşitliliğini sağlamak gerekir , tek besine veya tek gruba dayalı diyetler metabolik faaliyetleri yavaşlatır, karbonhidratla proteini karıştırmamak kilo vermeyi sağlamaz ancak metabolik faaliyetlerin yavaşlamasına sebep olur.

Sabah uyandığımızda metabolizmamız neden yavaştır ve ne yaparsak hızlanabilir?

Gece boyunca 6-8 saat uyuyan bireyin metabolizması da uyur, gece boyunca ancak bazal metabolik faaliyetlerimiz sürer, bu yüzden sabah kalktığımızda metabolizmamız uyanmamıştır, uyuyan metabolizmamızı hızlandırmak için mümkün olan en kısa sürede kahvaltı yapmak gerekir bu vücüdumuzdaki sindirim enzimlerini ve sindirim sistemini, hormonlarımızı ve insülimizi uyarır. Sabah uyandığımızda su içmekse mide ve bağırsak sistemimizi uyarır. Sabah uyandığımızda hareketli olmak da kas aktivitemizi sağlar .

Metabolizmayı hızlandırır besinler hangileridir?

Yediğimiz her besin metabolizmamızı çalıştırır, ancak bir besini bu öbüründen daha hızlı metabolizma çalıştırır seklinde nitelendiremeyiz. Beslenme düzenimizde bize gerekli kadar karbonhidrat, yağ, protein, vitamin ve mineral almak metabolizmamızı düzende tutar, ana ve ara öğün alışkanlıklarına sahip olmak metabolizmamızı hızlandırır, en bilinen tabiriyle azar azar sık sık yemek metabolizmayı her zaman çalışır durumda tutacağımız anlamındadır. Vücudumuzdaki kas kitlesini artırmak metabolizmamızı artırır. Bunu da spor yapıp kas kitlemizi artırarak sağlayabiliriz tabi bu sporu yaparken vücudumuz için gerekli protein ve proteinleri parçalaması için gerekli vitamin ve mineral düzenini sağlayarak

Canan Aksoy

www.cananaksoy.com